AVUSTRALYA SAĞLIK SİSTEMİ


İddia ediyoruz daha detaylısını başka yerlerde bulamazsınız! Merhaba, bu yazımızda Avustralya sağlık sisteminin nasıl işlediğinden bahsedeceğiz.

Medicare Nedir?

Avustralya'nın devlet tarafından fonlanan, umumi sağlık sigortası programına "Medicare" deniliyor. Devlet her yıl çeşitli testler, tanılar ve doktor muayeneleri başına ödeyeceği standart ücretleri "Medicare Benefit Schedule" denilen listeler aracılığıyla duyuruyor ve bu doğrultuda sağlık hizmeti veren kurumları, hastanleri ve klinikleri fonluyor. Bu fonun bir kısmını belli bir miktarın üzerinde geliri olanlardan yani çalışanlardan "Medicare Levy" denilen bir vergi kalemi aracılığı ile topluyor. Genel hatlarıyla Medicare'in işleyişi bizdeki SGK sistemine benziyor diyebiliriz. Maaşlarımızdan ya da gelirimizden aylık prim (Yaklaşık %2 civarı) kesiliyor ve devlet hastanelerinde (Göz, diş, kozmetik tedaviler ve uzun süreli bakım hariç) ücretsiz tedavi görebiliyoruz.

Kimler Medicare Sisteminden Yararlanabiliyor?

Vatandaşlar ve oturma izni olan (kalıcı vize ile gelmiş) göçmenler Medicare'den yararlanabiliyor. Bunun haricindekilerin sağlık hizmeti alabilmek için özel sigorta yaptırması gerekiyor. Buna "Overseas Visitor Health Cover" deniliyor ve vizenizin bir gerekliliği olarak karşınıza çıkıyor, yani belli bir sigorta planı yaptırmanız şart koşuluyor. Örneğin, yeni mezun mühendis vizesi ile gelen bir kişi için haftalık minimum 11 Aud dolaylarında bir prim ödemesi çıkıyor.

Medicare Sistemi Nasıl İşliyor?

Eğer kalıcı göçmen olarak buraya geldiyseniz Medicare merkezlerine giderek kaydınızı yaptırmanız gerekiyor. Ardından Medicare kartınızı adresinize gönderiyorlar. Kartınız gelmese dahi kayıt olduktan sonra gönül rahatlığıyla pratisyen hekimlerin (GP/General Practitioner) hizmet verdiği kliniklere gidebilir ve muayene olabilirsiniz.

"Bulk Billing" yapan bir klinik

Bu klinikleri seçerken dikkat etmeniz gereken şeylere gelecek olursak, öncelikle kliniğin "Bulk Billing" olup olmadığına bakmanızı tavsiye ederiz. Bir kliniğin "Bulk Billing" olması, o klinikte muayene ve test-tanı hizmetleri için sizden ayrıca ücret talep edilmeyeceği anlamına gelir. Çünkü bu klinikler faturaları direkt olarak Medicare sistemine yani devlete keserler ve sizden ekstra bir ücret almalarına gerek kalmaz. Ancak bir klinik bulk billing değilse, muayene ve test-tanı ücretlerinin Medicare tarafından fonlanan baz ücretleri aştığı sonucunu çıkarabiliriz, yani bu artakalan miktarı ödemek zorunda kalırsınız.

Pratisyen Hekimlerin Görevleri Nelerdir?

Herhangi bir GP (General Practitioner) hizmeti veren kliniğe gidip muayene olabilir, ilaç reçetelerinizi yazdırabilir, her türlü kan ve idrar testini, pap smear testinizi, aşınızı burada yaptırabilirsiniz. Pratisyen hekimler şikayetlerinizi dikkatlice dinler, size gereken zamanı ayırırlar. Talep ettiğiniz tedavilere karşı çıkmaz, sizi zor durumda bırakmazlar.

Bunun haricinde uzman doktor tarafından muayene olmak ya da daha özellikli radyolojik taramalardan geçmek istiyorsanız pratisyen hekiminizin sizi bir uzmana yönlendirmesini, sevk etmesini isteyebilirsiniz. Bu işleme "Referral" adı veriliyor. Pratisyen hekiminiz aracılığıyla, tercihinize göre özel hastanede ya da devlet hastanesinde çalışan uzman hekime (hatta ikisine birden bile) sevk edilebilirsiniz. Aslında özel hastanelerdeki hekimleri görmek için pratisyeninizden sevk almanız zorunda değilsiniz. Ancak sevkle gittiğiniz taktirde doktorun vizite ücretinin Medicare tarafından karşılanan kısmının belli bir yüzdesini geri alabiliyorsunuz. Siz vizite ücretini muayeneye gider gitmez ödüyorsunuz, ancak Medicare tarafından karşılanan baz ücretin belli bir yüzdesi birkaç gün içerisinde hesabınıza aktarılıyor. Örneğin, biz bir seferde 240 Aud vizite ücreti ödeyip, 128 Aud'unu geri almıştık

Uzman Hekim Konsültasyonları

Öncelikle buradaki özel hastanelerin bizim ülkemizden biraz farklı bir işleyişi olduğunu belirtelim. Bizde direk hastaneyi arayıp, belli bir doktordan randevu alabiliyorsunuz. Ancak burada, doktorlar birden çok hastane bünyesinde çalışabiliyor, haftanın belli günü belli yerlere gidebiliyorlar. Ayrıca hastanelerin genel bir randevu sistemi yok. GP tarafından sevk edildiğiniz ya da kendi tercih ettiğiniz doktorun ofisine mail yoluyla ulaşıp, muayene ücretini öğrenebilir ve randevu alabilirsiniz. Bazen pratisyen hekiminiz size bir doktoru önermeden açık bir sevk kâğıdı da verebilir. Sen kendin araştır, fiyatları sor doktorunu seç der. Bu durumda istediğiniz herhangi bir doktoru seçebilirsiniz. Yine de bir öneren olmadığı taktirde, sadece internetten araştırarak doktor seçmek ne derece mantıklıdır bilemiyoruz.

Uzman hekimler de tıpkı pratisyenler gibi size zaman ayırıp, sizinle yakından ilgilenirler. Daha önceki testlerinizi karşılaştırır, gereken radyolojik testler için sizi belli görüntüleme merkezlerine yönlendirirler. Buradaki özel hastanelerin bizim ülkemizden bir diğer farkı da radyolojik görüntüleme (MR, X-Ray, Tomografi, Ultrason gibi) testlerinin gittiğiniz özel hastanede şıp diye yapılamıyor olmasıdır. Uzman hekimin, radyolojik inceleme için sizi özel bir görüntüleme merkezine ya da devlet hastanesine sevk etmesi gerekir.

Buradaki sağlık sisteminin en büyük sorunu, devlet hastanelerindeki uzman hekim ve radyolojik görüntüleme randevularında yığılmalar olmasıdır. Örneğin siz MRI çektireceksiniz ve özel görüntüleme merkezine gitmek istemiyorsunuz, devletten ücretsiz hizmet almak istiyorsunuz. Bu durumda eğer bir önceliğiniz yoksa, (Ciddi bir hastalığınız, acil tanı gerektiren bir durumunuz) ortalama bekleyeceğiniz süre 6 ay civarı... MRI işlemini özel merkezde hemen yaptırmak isterseniz, 500-600 Aud'u gözden çıkarmalısınız. Yine de fazla talep görmeyen endoskopi, kolonoskopi gibi işlemler için devlet hastanesinden hemen iki hafta sonrasına randevu alabilirsiniz. Bekleme süresi, alerjik test gibi hemen hemen herkesin yaptırmak istediği testlerde 9 ayı bulabilir.

Acil Servis

Avustralya'daki acil servisler sizi çileden çıkarmak için birebirdir. Baygınlık geçirip, kusmuğunuzda falan boğulmuyorsanız en az 3 saat beklersiniz. Devlet hastanelerindeki acil servislerde genellikle sadece bir uzman hekim nöbetçi olur ve sizi ne zaman göreceğinize, önceliğinize o karar verir. Acile gidersiniz, kayıt yaptırırken öncelikle bir sağlık danışmanı ile görüşürsünüz. Bu danışman sizi o kadar da hasta olmadığınıza ya da ağrı kesici ile çözülebilecek bir sorununuz olduğuna ikna etmeye çalışır. İkna edemezse bekleyin uzman hekim sizi görecek der.

Ancak o uzman hekim, her neredeyse ve kimdeyse sizi bir türlü bulmaz. Sizin gibi üç-beş kişi daha uzman hekim muayenesini bekler. Karnı ağrıyan, güneş çarpması yaşayan, kaşınan, aksıran tıksıran insanlar olarak saatlerce beklersiniz. En fazla beş kişinin beklediği bir acil serviste, hamşirelerden sürekli bugün çok yoğun lafını işitir ve 500 kişilik Ümraniye devlet hastanesi acil servisini düşünerek uzaklara dalar gidersiniz. Kapıdan her giren hasta sizin için bir tehdittir, çünkü doktor o hastanın daha öncelikli olduğuna karar verebilir ve her yeni hasta en az yarım saatlik bir uzatma anlamına gelmektedir.

Ambulans

İlginç bir şekilde Medicare sistemi ambulans ücretlerini karşılamıyor. Bu nedenle herkesin kendine yıllık ambulans sigortası yaptırması tavsiye ediliyor, çünkü sigortanız yoksa tek seferlik ambulans ücretinin 2000 Aud civarına çıktığı yönünde ürkütücü söylentiler etrafta dolanıyor. Neyse ki cüzi bir bedele, 80-90 Aud'a bütün ailenizi kapsayan yıllık ambulans sigortası yaptırabilirsiniz.

İlaç Ücretleri

Avustralya'da eczaneler süper market mantığıyla çalışıyor; envaı çeşit tezgâh üstü ya da reçeteli ilacı, gıda takviyesini, vitamini, bakım ürününü eczanelerde bulabiliyorsunuz.

Dört bir yanı istila etmiş ilaç marketleri

Gelelim mevcut düzenin nasıl işlediğine... Medicare sisteminde bir ilaca ödeyeceğiniz azami tutar belirleniyor ve bu tutarın üstünü devlet karşılıyor. 2018 için bi ilaca ödeyeceğiniz en yüksek bedel 39,50 Aud olarak saptanmış. Örneğin, ilacınız 50 Aud bile olsa 39,50 Aud olan üst sınırı ödüyorsunuz, gerisini devlet karşılıyor. Ayrıca ilaca ödediğiniz yıllık miktar belli bir eşik değere ulaşırsa (Buna "Safety Net Threshold" deniliyor ve 2018 için 1521,80 Aud olarak belirlenmiş.) bu azami değer aşağı çekiliyor ve 6,40 Aud'a düşüyor. O yıl içerisinde ilaca ödediğiniz toplam miktarı takip edebilmek için eczacınızdan size ait bir kayıt tutmasını isteyebiliyorsunuz.

Peki pratikte ilaca ne kadar ödüyorsunuz? Bir kere çoğu ilacın bedeli 39,50 Aud'un altında kalıyor, yani tamamını siz ödemiş oluyorsunuz. Ayrıca yıllık eşik değerine ulaşacak kadar masraf edebilmeniz için ciddi miktarda reçeteli ilaç kullanıyor olmanız gerekiyor. Özetle, teorikte devlet yardımı olsa da pratikçe ilacınızı kendiniz ödüyorsunuz.


Bir sonraki yazıda, devlet hastanesindeki 5 yıldızlı endoskopi maceramızı anlatıp, izlenimlerimizi paylaşacağız. Sistemin artılarından ve eksilerinden bahsedeceğiz.


Yazılarımızı beğeniyorsanız ve bizi daha fazla yazmak için motive etmek istiyorsanız lütfen yorum yapmayı ve paylaşmayı ihmal etmeyiniz :) İlginiz ve zamanınız için teşekkürler...